Türkiye-İtalya İlişkileri İstanbul’da Tarih, Ticaret ve Bilim Ekseninde Masaya Yatırıldı

İstanbul Venedik Sarayı’nda (Palazzo di Venezia) düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” programında, TÜBA Konsey Üyesi ve İTÜ eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’i temsilen konuştu. Açılış protokol konuşmalarını İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu birlikte gerçekleştirdi.

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin günümüz diplomasisi ve ticaret anlaşmalarının ötesinde, Akdeniz’in ortak tarihine dayanan çok katmanlı bir geçmişe sahip olduğunu belirtti. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyılın ticari ve mali bağlantılarına uzanan bu geçmişin, 20. yüzyıldaki dönüşümler üzerinden bugünkü iş birliklerine kadar süregeldiğini vurguladı.

Ankara Anlaşması’ndan Bilim Diplomasisine

1963 yılında imzalanan Ankara Anlaşması, Koyuncu’nun ilişkilerdeki önemli dönüm noktalarından biri olarak andığı belgeler arasında yer aldı. Bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayisi, teknoloji, turizm ve bilimsel araştırma alanlarında iş birliği yürüttüğü ifade edildi. TÜBA tarafından yayımlanan İtalyan Elçi Raporları (1512-1789) adlı eserin, Venedik ve Vatikan arşivlerindeki belgelerden yararlanılarak Osmanlı-İtalyan ilişkilerine ışık tuttuğu aktarıldı.

Koyuncu, Roma’da katıldığı ve Avrupa Birliği destekli Water4All projesinde yürütülen atıksu geri kazanımı çalışmalarına değindi. İtalyan ortaklarla yeni proje başvurularının yapıldığını, TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerinin ve iki akademi arasındaki Mutabakat Zaptı’nın önemine dikkat çekti. İklim değişikliği, su kaynakları, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi alanlarda uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını söyledi. Bu kapsamda 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu’na (WSF) da değindi.

Akademik Sunumlar

Açılışın ardından Gaetano Sabatini, modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını ticaret açısından ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısındaki ticari ve mali ilişkileri anlattı. ODTÜ’den Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesini konu alan bir sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, 1963 tarihli Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Brugge Birleşmiş Milletler Üniversitesi’nden Lelio Iapadre ise Avrupa Birliği bağlamında iki ülke arasındaki ticaretin güncel durumunu ve geleceğini değerlendirdi. Programın kapanış değerlendirmelerini Gaetano Sabatini yaptı.